Gastrit, midenin iç yüzeyini kaplayan mukozanın iltihaplanmasıdır. Ani gelişebileceği gibi uzun süre devam eden kronik bir hastalık şeklinde de görülebilir.

Gastritin en sık nedenlerinden biri Helicobacter pylori (H. pylori) bakterisidir. Bunun yanı sıra bazı ağrı kesici ilaçlar, alkol tüketimi ve bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklar da gastrite neden olabilir.

Gastrit Belirtileri Nelerdir?

Gastrit bazı hastalarda hiçbir belirti vermeyebilir. Belirti görülen kişilerde ise şu şikâyetler ortaya çıkabilir:

• Midenin üst bölümünde ağrı veya yanma
• Bulantı ve bazen kusma
• Yemek sonrasında dolgunluk hissi
• Şişkinlik ve hazımsızlık
• İştahsızlık

Bu şikâyetler yalnızca gastrite özgü değildir. Ülser ve fonksiyonel dispepsi gibi farklı hastalıklarda da görülebilir.

Gastrit Neden Oluşur?

Gastritin başlıca nedenleri şunlardır:

• Helicobacter pylori enfeksiyonu: Mide mukozasında kronik iltihaplanmaya neden olabilir.
• Ağrı kesici ilaçlar: Aspirin, ibuprofen ve naproksen gibi ilaçların kullanımı mide mukozasına zarar verebilir.
• Alkol: Aşırı tüketimi mide yüzeyinde tahrişe yol açabilir.
• Otoimmün hastalıklar: Bağışıklık sisteminin mide hücrelerine saldırması sonucunda otoimmün gastrit gelişebilir.
• Diğer nedenler: Bazı enfeksiyonlar ve ciddi sistemik hastalıklar mide mukozasında iltihaplanmaya neden olabilir.

Gastrit Nasıl Teşhis Edilir?

Gastrit tanısında hastanın şikâyetleri, tıbbi öyküsü ve muayene bulguları değerlendirilir.

Gerekli durumlarda gastroskopi yapılarak mide iç yüzeyi incelenir ve biyopsi alınabilir. Gastritin kesin olarak değerlendirilmesinde biyopsinin patolojik incelemesi önemlidir.

H. pylori enfeksiyonunu araştırmak için üre nefes testi, dışkıda antijen testi veya endoskopik biyopsi yöntemleri kullanılabilir.

Her mide ağrısı olan hastada endoskopi yapılması gerekli değildir.

Gastrit Nasıl Tedavi Edilir?

Gastrit tedavisi, hastalığın nedenine göre planlanır.

• H. pylori enfeksiyonu varsa: Bakteriyi ortadan kaldırmaya yönelik antibiyotik ve asit baskılayıcı ilaç tedavisi uygulanır. Tedavi sonrasında enfeksiyonun temizlendiği uygun testle doğrulanmalıdır.
• İlaçlara bağlı gastritte: Mideye zarar verebilen ilaçların kullanımı hekim tarafından yeniden değerlendirilir.
• Asit baskılayıcı tedavi: Uygun hastalarda proton pompa inhibitörleri gibi ilaçlar kullanılabilir.
• Otoimmün gastritte: B12 vitamini ve demir eksikliği gibi sorunlar açısından takip gerekebilir.

Tedavi süresi ve kullanılacak ilaçlar gastritin nedenine göre değişir.

Gastriti Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?

Gastrit şikâyetlerinin azaltılmasında bazı yaşam tarzı düzenlemeleri yardımcı olabilir:

• Şikâyetleri artıran yiyecek ve içeceklerden kaçınılmalıdır.
• Alkol tüketimi sınırlandırılmalı, mümkünse bırakılmalıdır.
• Sigara kullanılmamalıdır.
• Ağrı kesici ilaçlar bilinçsizce kullanılmamalıdır.
• Büyük porsiyonlar yerine daha küçük öğünler tercih edilebilir.

Her hastada aynı yiyecekler şikâyete neden olmaz. Bu nedenle gereksiz ve aşırı kısıtlayıcı diyetlerden kaçınılmalıdır.

Gastrit Kansere Dönüşür mü?

Gastrit doğrudan kanser anlamına gelmez. Ancak uzun süreli H. pylori enfeksiyonu ve özellikle atrofik gastrit ile intestinal metaplazi gibi bazı mide mukozası değişiklikleri, mide kanseri riskini artırabilir.

Bu nedenle riskli hastalarda H. pylori tedavisi ve gerekli görülen endoskopik takip önem taşır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Mide ağrısı, yanma veya hazımsızlık şikâyetleri uzun sürüyorsa gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Kanlı kusma, siyah ve katranımsı dışkılama, bayılma veya şiddetli karın ağrısı gelişirse acil tıbbi değerlendirme gereklidir.

Açıklanamayan kilo kaybı, kansızlık ve yutma güçlüğü gibi belirtiler de gecikmeden araştırılmalıdır.

Sonuç

Gastrit, farklı nedenlerle gelişebilen ve çoğu hastada uygun tedaviyle kontrol altına alınabilen bir mide hastalığıdır.

Başarılı tedavinin temelinde gastritin nedeninin doğru belirlenmesi, H. pylori enfeksiyonu varsa tedavi edilmesi ve gerekli hastalarda düzenli takip yapılması yer alır.

Önemli Bilgilendirme: Bu içerik genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Gastrit tanısı ve tedavisi, hastanın şikâyetleri ve klinik bulguları doğrultusunda uzman hekim tarafından planlanmalıdır.