Eozinofilik özofajit (EoE), yemek borusunda eozinofil adı verilen bağışıklık hücrelerinin birikmesiyle gelişen kronik, iltihabi bir hastalıktır. Genellikle alerjik ve bağışıklık sistemiyle ilişkili mekanizmalar sonucunda ortaya çıkar.

Eozinofilik özofajit, özellikle yutma güçlüğü ve yiyeceklerin yemek borusunda takılmasıyla kendini gösterir. Tedavi edilmediğinde yemek borusunda daralmaya neden olabilir.

Eozinofilik Özofajit Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler hastanın yaşına ve hastalığın şiddetine göre değişebilir.

En sık görülen şikâyetler şunlardır:

• Katı yiyecekleri yutarken zorlanma
• Yiyeceklerin yemek borusunda takılması
• Göğüs bölgesinde ağrı veya rahatsızlık
• Reflüye benzeyen yanma şikâyetleri
• Yemek yerken sık sık su içme ihtiyacı
• Yemekleri çok küçük parçalara bölerek veya yavaş yeme

Çocuklarda ise beslenme güçlüğü, kusma, karın ağrısı ve büyüme geriliği görülebilir.

Eozinofilik Özofajit Neden Oluşur?

Hastalığın gelişiminde genetik yatkınlık, bağışıklık sistemi ve çevresel faktörler rol oynar.

Özellikle bazı gıda antijenlerine karşı gelişen bağışıklık yanıtı, yemek borusunda kronik iltihaplanmaya neden olabilir.

Eozinofilik özofajit; astım, alerjik rinit, egzama ve besin alerjisi bulunan kişilerde daha sık görülebilir.

Ancak hastalık her zaman klasik bir besin alerjisiyle ilişkili değildir.

Eozinofilik Özofajit Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda en önemli yöntem gastroskopi ve yemek borusundan alınan biyopsilerin incelenmesidir.

Endoskopide yemek borusunda halkalar, uzunlamasına çizgiler, beyaz plaklar veya daralmalar görülebilir. Ancak bazı hastalarda endoskopik görünüm normal olabilir.

Bu nedenle hastalıktan şüphelenilen kişilerde yemek borusunun farklı bölgelerinden biyopsi alınması önemlidir.

Tanı, hastanın belirtileri ve biyopsilerde belirli düzeyde eozinofil birikiminin gösterilmesiyle konulur. Benzer bulgulara neden olabilecek diğer hastalıklar da değerlendirilir.

Eozinofilik Özofajit Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavinin amacı yemek borusundaki iltihaplanmayı azaltmak, yutma güçlüğünü gidermek ve daralma gelişmesini önlemektir.

Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:

Proton pompa inhibitörleri: Mide asidini baskılayan bu ilaçlar, bazı hastalarda yemek borusundaki iltihaplanmanın kontrolüne yardımcı olabilir.

Yutularak kullanılan kortikosteroidler: Budesonid veya flutikazon gibi ilaçlar yemek borusundaki iltihaplanmayı azaltmak amacıyla kullanılabilir.

Eliminasyon diyetleri: Süt ve buğday gibi belirli besinlerin kontrollü olarak diyetten çıkarılması bazı hastalarda etkili olabilir. Bu yaklaşım hekim ve gerektiğinde diyetisyen gözetiminde uygulanmalıdır.

Biyolojik tedaviler: Uygun hastalarda, özellikle diğer tedavilere yeterli yanıt alınamadığında dupilumab gibi hedefe yönelik tedaviler değerlendirilebilir.

Endoskopik genişletme: Yemek borusunda belirgin daralma gelişmişse endoskopik balon veya buji ile genişletme yapılabilir. Ancak bu işlem iltihaplanmayı tedavi etmediğinden ek tedavi gerekir.

Eozinofilik Özofajit Tamamen İyileşir mi?

Eozinofilik özofajit kronik bir hastalıktır. Uygun tedaviyle belirtiler ve iltihaplanma kontrol altına alınabilir.

Ancak tedavi bırakıldığında hastalık tekrarlayabilir. Bu nedenle bazı hastalarda uzun süreli idame tedavisi gerekir.

Belirtilerin azalması, yemek borusundaki iltihaplanmanın tamamen düzeldiği anlamına gelmeyebilir. Tedavi yanıtının değerlendirilmesinde kontrol endoskopisi ve biyopsi gerekebilir.

Eozinofilik Özofajiti Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?

• Yemekler küçük lokmalar hâlinde ve iyi çiğnenerek tüketilmelidir.
• Yutma güçlüğüne neden olan besinler konusunda dikkatli olunmalıdır.
• Hekim önerisi olmadan kapsamlı besin kısıtlamaları yapılmamalıdır.
• İlaç tedavisi ve kontroller aksatılmamalıdır.
• Yutma güçlüğünde artış varsa gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Yiyecek yemek borusunda tamamen takılırsa, özellikle tükürük dahi yutulamıyorsa acil servise başvurulmalıdır.

Sonuç

Eozinofilik özofajit, yemek borusunda kronik iltihaplanmaya neden olan ve özellikle yutma güçlüğüyle kendini gösteren bir hastalıktır.

Erken tanı ve uygun tedavi, yemek borusunda kalıcı daralma gelişmesini önlemek ve hastanın yaşam kalitesini korumak açısından önemlidir.

Önemli Bilgilendirme: Bu içerik genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Eozinofilik özofajit tanısı, tedavisi ve takip planı gastroenteroloji uzmanı tarafından hastanın klinik durumuna göre belirlenmelidir.