Ani sarılık, ciltte ve göz aklarında kısa süre içerisinde sarı renk değişikliği ortaya çıkmasıdır. Kandaki bilirubin adı verilen maddenin yükselmesi sonucunda gelişir. Karaciğer, safra yolları veya kan hücreleriyle ilişkili çeşitli hastalıkların belirtisi olabilir. Özellikle aniden gelişen sarılık, altta yatan ciddi bir hastalığın işareti olabileceğinden gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektirir.

Ani sarılığın başlıca nedenleri arasında akut viral hepatitler, ilaçlara bağlı karaciğer hasarı, safra kanallarının taş nedeniyle tıkanması, safra yolu enfeksiyonları ve akut karaciğer yetmezliği bulunur. Daha nadir olarak kan hücrelerinin aşırı yıkımı da bilirubin düzeyinin yükselmesine neden olabilir. Sarılığa koyu renkli idrar, açık renkli dışkı, kaşıntı, bulantı, iştahsızlık ve karın ağrısı eşlik edebilir.

Sarılıkla birlikte yüksek ateş, titreme ve özellikle sağ üst karın bölgesinde ağrı görülmesi, akut kolanjit olarak adlandırılan ciddi bir safra yolu enfeksiyonunun belirtisi olabilir. Bilinç bulanıklığı, aşırı uyku hali, davranış değişiklikleri, kolay kanama veya belirgin halsizlik ise akut karaciğer yetmezliği gibi hayati tehlike oluşturabilen durumları düşündürebilir.

Ani sarılık gelişen kişiler aynı gün tıbbi değerlendirmeye başvurmalıdır. Sarılığa ateş, şiddetli karın ağrısı, bilinç değişikliği, bayılma veya kanama eşlik ediyorsa derhal 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ya da acil servise başvurulmalıdır. Hekim değerlendirmesi olmadan bitkisel ürünler, takviyeler veya yeni ilaçlar kullanılmamalı; alkol tüketilmemelidir. Kullanılan tüm ilaçlar sağlık ekibine bildirilmelidir.

Hastanede sarılığın nedenini belirlemek amacıyla bilirubin düzeyi, karaciğer enzimleri, pıhtılaşma testleri ve gerekli diğer kan incelemeleri yapılır. Safra yollarının değerlendirilmesinde ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRCP) kullanılabilir. Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. Safra yolu tıkanıklığı veya enfeksiyonu bulunan bazı hastalarda endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP) ile acil müdahale gerekebilir.

Unutmayın: Sarılık tek başına bir hastalık değil, farklı hastalıkların belirtisidir. Özellikle kısa sürede gelişen ve ateş, karın ağrısı veya bilinç değişikliğiyle birlikte görülen sarılıkta erken tanı ve tedavi, karaciğer hasarının ve ciddi komplikasyonların önlenmesi açısından hayati önem taşır.